Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/plugins/system/plg_ztools/plg_ztools.php on line 33

Strict Standards: Declaration of JParameter::loadSetupFile() should be compatible with JRegistry::loadSetupFile() in /home/esfaraye/public_html/libraries/joomla/html/parameter.php on line 0

Strict Standards: Declaration of JCacheControllerPage::store() should be compatible with JCacheController::store($data, $id, $group = NULL) in /home/esfaraye/public_html/libraries/joomla/cache/controller/page.php on line 0

Strict Standards: mktime(): You should be using the time() function instead in /home/esfaraye/public_html/plugins/system/vvisit_counter/vvisit_counter.php on line 32

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/plugins/system/vvisit_counter/helper/vvisit_counter.php on line 28

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/plugins/system/vvisit_counter/helper/vvisit_counter.php on line 120

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/plugins/system/vvisit_counter/helper/vvisit_counter.php on line 123

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/plugins/system/vvisit_counter/vvisit_counter.php on line 46

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/plugins/system/vvisit_counter/vvisit_counter.php on line 106

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/plugins/system/jbrandremover/jbrandremover.php on line 14

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/plugins/system/jbrandremover/jbrandremover.php on line 15

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/plugins/system/plg_ztools/plg_ztools.php on line 115

Strict Standards: Only variables should be passed by reference in /home/esfaraye/public_html/plugins/system/plg_ztools/plg_ztools/libs/ztgzip.php on line 152

Strict Standards: Non-static method JSite::getMenu() should not be called statically in /home/esfaraye/public_html/components/com_xmap/router.php on line 96

Strict Standards: Non-static method JApplication::getMenu() should not be called statically in /home/esfaraye/public_html/includes/application.php on line 536

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/components/com_xmap/router.php on line 96

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/components/com_xmap/router.php on line 102
شاگرد امام جواد(ع) و مسائل قم

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/plugins/content/extravote/extravote.php on line 48

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/templates/yoo_revista/html/config.php on line 13

Deprecated: Non-static method JSite::getMenu() should not be called statically, assuming $this from incompatible context in /home/esfaraye/public_html/templates/yoo_revista/warp/systems/joomla/layouts/com_content/article/default.php on line 13

Deprecated: Non-static method JApplication::getMenu() should not be called statically, assuming $this from incompatible context in /home/esfaraye/public_html/includes/application.php on line 536

شاگرد امام جواد(ع) و مسائل قم

( 0 Votes ) 

 

نماینده امام رضا(ع) و امام جواد (ع) در این شهر «زکریا بن آدم بن عبدالله بن سعد اشعری» بود. بر اساس منابع تاریخی و حدیثی، به نظر می رسد که مسئولیت زکریا بن آدم شامل کل منطقه جبال می شده و به احتمال قوی مسئولیت نمایندگان امام (ع) بر اساس تقسیمات ولایتی آن زمان بوده است.

 

محمد حسن بهنام فر
قم یکی از تاریخی ترین و کهن ترین آبادی های ایران است که بنا به برخی گزارش های تاریخی، این شهر پیشینه باستانی داشته است. در دوران اسلامی نیز با ورود اعراب اشعری مسلمان این شهر رونق بسیار زیادی پیدا کرده و یکی از اولین جایگاههای شیعیان و علویان گشت. یکی از قراین و شواهد در نسبت مردم قم به تشیع وپای داری آنان در این عقیده، روایتی است که در باب فضیلت و اهمیت قم، از امام صادق (ع) آمده است. منابع همچنین اشاراتی به حضور فرزندان ائمه اطهار در قم داشته اند که این امر در روند متشیع گشتن این شهر کمک بسیاری کرده است. ورود و تشریف فرمایی فاطمه معصومه (ع) دختر بلافصل موسی بن جعفر(ع) می تواند قابل بیان باشد.
یکی دیگر از عوامل گسترش و تعمیق تشیع در ایران و به ویژه قم، شاگردان و اصحاب ائمه بزرگوار و عالمان تربیت یافته در این مکتب بوده اند. لازم به ذکر است که سرزمین قم، منحصر به شهر امروزی قم نمی شده و چون در مسیر کاروانهای تجاری همدان و ری و اصفهان قرار داشت، این مناطق را به خراسان و ماوراء النهر پیوند می داده ، از سوی دیگر با شهرهای ارجان و اهواز و نیز شهرهای عراق مرتبط بود. شیعیان این منطقه علی رغم دوری از مدینه و یا بغداد به پیشگاه امامان می شتافتند و از زمان امام باقر(ع) به بعد نام شیعیان قم در میان اصحاب همه امامان دیده می شود. (1) این امر مخصوصا در دوره حضور امام رضا(ع) به ایران و ارتباط نزدیک شیعیان ایران با شخص امام به طرز بارزی مشخص می گردد و مخصوصا در قم نیز شیعیان و یاران امامان حضور فعالی داشته و رهبری جریانات مهم را در دست داشتند. امامان نیز به این شهر توجه خاصی نشان دادند و برای ارتباط با شیعیان آن جا و سرو سامان دادن به فعالیتهای آنان نماینده ای منصوب می کردند که به یقین گستردگی شیعیان در این منطقه حاصل تلاش همین افراد بود که به عنوان نماینده و روابط میان امام و شیعیان قرار می گرفتند. نماینده امام رضا(ع) و امام جواد (ع) در این شهر «زکریا بن آدم بن عبدالله بن سعد اشعری» بود. بر اساس منابع تاریخی و حدیثی، به نظر می رسد که مسئولیت زکریا بن آدم شامل کل منطقه جبال می شده و به احتمال قوی مسئولیت نمایندگان امام (ع) بر اساس تقسیمات ولایتی آن زمان بوده است.
زکریا بن آدم در شهر قم گرفتار ناآرامیهایی نیز بود که برخی از عناصر فرصت طلب پس از شهادت امام موسی بن جعفر(ع) به وجود آورده، و چهره غالیانه ای به خود گرفته بودند. (2) این انحراف و نا آرامی به نظر می رسد که از دیرباز در میان قم ریشه داشته است، همان طور که پیش از این یونس بن عبدالرحمن را آزرده خاطر کرده بودند، زیرا به او تهمت زندیق (3) زده و بدگوییها نموده بودند. (4)
زکریا به یکی از دوستانش می گوید: خدمت امام رضا (ع) عرض کردم: می خواهم از خاندانم جدا شوم زیرا نابخردان در میان قوم زیاد شده اند، اما در پاسخ فرمود: این کار را نکن زیرا وجود تو خاندانت را پاس می دارد همان گونه که وجود ابی الحسن کاظم (ع) مردم بغداد را پاس می داشت. (5) این مقایسه نشان دهنده نقش مهم و کلیدی و می تواند اشاره ای بر توفیق تلاشهای وی در برخورد با گروههای انحرافی در جامعه از جمله واقفیه باشد که احتمالا پس از شهادت امام موسی کاظم (ع) در قم نیز سرایت کرده اند. (6) سیاست مامون خلیفه عباسی در قبال قم نیز قابل توجه است، او با سیاست انعطاف و بی توجهی به دنبال تضعیف قدرت شیعیان در قم بوده ، مامون پس از شهادت امام رضا(ع) در ایران و در مسیر بازگشت به عراق، چون از ری می گذشت تدارک برخوردی با قمیان را هم مهیا کرد که در این برهه مردم قم از نیروهای عباسی شکست خوردند.
منابع اطلاعات چندانی درباره موضع گیری زکریا در این زمان نداده اند و به درستی روشن نیست. تنها حدیثی که گویا در این زمینه در دست است از علی بن مهزیار که وضع نابسامان قم را به امام جواد(ع) که اینک رهبری شیعیان را در دست داشته اند ، می باشد. او گزارش کرده و امام برای رهایی آنان از مشکلات و گشایش کارشان دعا کرده است و ضمن ابراز مسرت از گزارش ابن مهزیار از وی می خواهد که پی در پی گزارش کند. (7) زکریا بن آدم وشیعیان علاوه بر موضعگیری در برابر مامون با ناآرامی های درونی دیگری که پیرامون امامت امام جواد (ع) و کودکی و دانش حضرت ایجاد شده بود نیز روبرو بودند. (8) این جریان نیز در مدت کوتاهی توانست ذهن های شیعیان قم را به خود جلب کند و بر فعالیتهای پیروان آن حضرت (ع) سایه بگستراند تا جایی که زکریا نتوانست اموال امام (ع) را به مدینه بفرستد. (9) اما بهرحال این جریان عمر درازی نداشته و به زودی در پی تلاشهای زکریا و دیگر شیعیان و دوست داران امام جواد(ع) به پایان حیات خود رسید و زکریا نیز دارایی های امام را به مدینه فرستاد. زکریا بن آدم در اداره شهر و شیعیان قم و توابع آن از یاران ارزنده امام جواد (ع) به شمار می رفت و تا پایان عمر نیز نماینده امام در آنجا بود، سرانجام در دوره امامت آن حضرت در شهر قم وفات یافت و در بقعه ای که امروزه منسوب به اوست، در قبرستان بزرگ «شیخیان» به خاک سپرده شد. (10) امام جواد (ع) با شنیدن وفات وی در نامه چنین می فرماید:
درود خدا بر او، روزی که تولد یافت و روزی که جانش گرفته شد و روزی که زنده به پا می خیزد. او روزگار زندگیش را عارف به حق سپری کرد و سخنگوی آن بود و برای حق مراقب و حسابگر و پایدار بود و آنچه را خداوند بر پیامبرش و بر او واجب نموده، به پا داشت. رفت، درود خدا بر او، عهد نشکست و تغییر نداد. خدا پاداش نیتش را دهد و برترین آرامش خود را بر او ببخشاید. (11)
پی نوشت ها:
(1) رک: رجال طوسی
(2) طوسی، محمد بن الحسن؛ اختیار معرفه الرجال معروف به رجال کشی، مصحح حسن مصطفوی، مشهد: دانشگاه، ص 459، 460، 493
(3) همان، 498
(4) همان، 497
(5) همان، 594
(6) همان، 459
(7) شوشتری، قاضی نورالله، مجالس المومنین، تهران: اسلامیه، 1365، ج1 ص 422
(8) نوبختی، حسن بن موسی، فرق الشیعه، نجف، حیدریه، 1936، ص 88- 91
(9) اختیار معرفه الرجال، ص 596
(10) ناصرالشریعه، محمد حسین، تاریخ قم، قم: دارالفکر، بی تا، ص 197
(11) اختیار معرفه الرجال، ص 595 به نقل از احمدی، عبدالهادی، تاریخ اسلام: گوشه ای از فعالیت های شیعیان امام رضا و امام جواد (ع) در قم، مشکوه، بهار 1372 - شماره 38 صفحه - از 141 تا 155

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

سرويس ها


Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/templates/yoo_revista/html/config.php on line 13

دانلود


Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/templates/yoo_revista/html/config.php on line 13

لينكهاي شهرستان


Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/templates/yoo_revista/html/config.php on line 13

آموزش عالي شهرستان


Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/templates/yoo_revista/html/config.php on line 13

پشتيبان


Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/esfaraye/public_html/templates/yoo_revista/html/config.php on line 13